Wandeling


Waterhoekwandeling - 4 km

De Waterhoek is een wijk van het Gaverke, gelegen ten zuiden van de Expresweg N382. Deze wandeling van 3 500m loopt over drie gemeenten : Waregem, Sint-Eloois-Vijve en Desselgem. Het parcours doorkruist dit landelijk gebied.

We starten deze wandeling in de Tapuitstraat te Waregem ter hoogte van huisnummer 49.

Daar is een kleine parking waar je gemakkelijk de auto of fiets kwijt kan.

De Tapuitstraat waarin we ons nu bevinden had vroeger (1846) een andere naam, namelijk ‘Grootte Straete van Nieuwenhove’, verwijzend naar een ander gehucht van Waregem. De grondvesten van het huisnummer 68 dateren van 1802. Samen met het huisnummer 81 waren dat de enige huizen tussen De Tapuit en de spoorweg.

Net voor de spoorwegtunnel valt op onze linkerkant een vlasbedrijf op. Eén van de weinige overgebleven en in werking zijnde bedrijven in de hier eens zo beroemde vlasstreek. Denk maar aan de ‘Golden River’ : de Leie.

We gaan verder richting spoorwegtunnel en slaan net voor de tunnel linksaf. Dit is de Waterstraat.

Het staat vast dat deze in buurt in een ver verleden een moerassige streek was. De naam ‘Moorstraat’, iets verderop aan de grens met Sint-Eloois-Vijve, verwijst hiernaar. ‘Moor’ is een synoniem voor moer en dit betekent een moeras of moeilijk doorwaadbare plaats.

Ter hoogte van de nummers 121 en 117 vertrok er in de 19e eeuw een voetweg die uitkwam in een karrespoor achter het huisnummer 63, verder in de Waterstraat. Deze voetweg werd de Waterwegel genoemd.

Halverwege de Waterstraat – ter hoogte van huisnummer 89 – slaan we links de ‘kleine’ Waterstraat in.

Dit was vroeger ook een voetweg: de Tapuitwegel. Deze wegel staat al ingetekend op de kaart van 1844. Tot omstreeks 1950 was de Tapuitwegel zelfs afgesloten met een ‘balde’, dit is een houten afsluiting die door de boer kan geopend worden om zijn landerijen te bereiken.

Op dezelfde kaart van 1844 treffen we in de ‘kleine’ Waterstraat, alias Tapuitwegel, slechts twee woningen aan : op de plaats van de huidige nummers 124 (met mooie dakkapelletjes) en 122.

Tot voor kort stond halverwege deze straat aan de rechterkant één van de twee kapelletjes die deze wijk rijk was. Het werd gebouwd om genezing te bekomen. Het ‘bos’ rechts wordt sinds jaren ongemoeid gelaten en is een verzamelplaats geworden voor talrijke vogelsoorten die in onze streken niet meer zoveel voorkwamen.

Op het einde van deze straat, komen we in de Tapuitstraat, die we rechts nemen tot aan de Tapuithoek. Dit is het punt waar de Moorstraat en de Renthuisstraat samenkomen.

We bevinden ons in de Waregemse deelgemeente Sint-Eloois-Vijve.

Links van ons bevindt zich de Moorstraat.

In het Waregems landboek van 1758 staat dat Vijve en Waregem elkaar raken in ‘een rechte linie tot aen het lindeken staende op den cnock voor d’herberghe “Den Tappuyt”‘.

In de historische context is dit uitzonderlijk belangrijk. Ten eerste omwille van het feit dat het huis op de hoek van de Tapuitstraat er tot over een aantal jaren bekend stond onder de naam ‘Den Tappuyt’ en ten tweede omdat er schuin tegenover een lindeboom stond waar de schepenen van de heerlijkheid “De Vroone” in de Middeleeuwen recht spraken.

Deze heerlijkheid was een twaalftal hectaren groot. Bij de lindeboom moet ook nog op de vooravond van de Franse Revolutie (1789) een schandpaal gestaan hebben waaraan de Vijfse en Waregemse kruimeldieven mogelijk enkele uurtjes vastgebonden werden.

Een synoniem voor de Tapuithoek is de “Cauwenhoeck”. Het landboek van Waregem van 1764 leert ons dat de herberg “Den Tappuyt” toen eigendom was en bewoond door ene Francis Cauwe. Reeds in 1529 staat een Joos Cauwe uit Sint-Ellois-Vijve ingeschreven als buitenpoorter van de stad Kortrijk.

Blijkt dus dat verschillende generaties Cauwes deze hoek drie eeuwen lang bewoond hebben. De laatste vertrok in 1847 ten tijde van de hongerjaren.

De naam “Cauwenhoeck” had echter al zijn oorsprong. De herberg hield nog een hele tijd stand en in 1924 werd het laatste pintje getapt. Vandaag de dag zijn de herberg “Den Tapuit” en de familie Cauwes verdwenen.

Wij keren op onze stappen terug en duiken rechts de Wetstraat in, richting Desselgem.

Het huis op de hoek van de Wetstraat en de Tapuitstraat was vroeger café het Brouwershuis. Op de kaart van 1844 staan hier ook weer enkel twee “koeiplekskes” vermeld, namelijk op de plaats van de huidige nummer 223 en 211.

We gaan rechts de Kronkelstraat in, op het grondgebied van de deelgemeente Desselgem.

De straat werd vroeger “Kleine Desselgemstraete” genoemd. Wij wandelen door een open ruimte.

Aan het huisnummer 209 slaan we links een voetweg in. We noteren echter eerst dat een 20-tal meter verder, verscholen tussen bomen, de Waalshoekbeek loopt.

De voornoemde voetweg is ook al vermeld op de Waregemse kaart van 1844. Wij kunnen geen andere benaming of oorsprong terugvinden. Dit verhard landelijk weggetje is ook terug te vinden op de gloednieuwe stafkaart van onze streek.

Ondertussen zijn we via dit weggetje aanbeland in wat eigenlijk de voortuin van de bewoners is.

Laten we daarom respect hebben voor het privé van deze mensen.

Op het einde van deze verharde weg komen we in de Waalshoekstraat.

Tot ongeveer 1950 waren hier zelfs twee cafés, de ene was al aanwezig vanaf 1860, de andere vanaf 1882, “In den Waelshoeck”.

We nemen de Waalshoekstraat links.

Het einde van de 16e eeuw waren rampjaren. Het volk was arm en uitgedund door oorlopen, pest, vrijbuiterij en hongersnood. Zij vluchtten voor de ellende. Het landschap was verwilderd, de huizen vernield. Amper 10% van de velden werd nog bewerkt.

In deze periode kwamen Walen of Noord-Fransen inwijken, in die mate dat deze Desselgemse wijk een nieuwe naam kreeg : “Waelschen Houck”, de huidige Waalshoek.

Aan het volgende kruispunt komen we opnieuw in de Wetstraat.

De woning (nr.97) op de splitsing van de Waalshoekstraat en de Wetstraat op de kaart van 1844 al bekend.

Recht tegenover ons startte toen een voetweg “Krekelweg” of “Damweg” genaamd. Temidden de velden was er een verbinding met een wegel komende van de Spitaalstraat en daarna kwam men terecht in een karrespoor dat we straks zullen aandoen.

We gaan links de Wetstraat in en nemen na ongeveer 200m rechts het karrespoor, dit is gekend als de Ossekopstraat.

 

We genieten opnieuw van de weidse landerijen.

In de bocht naar links kwam de Krekelweg (zie hierboven) van rechts en vertrok tevens een nieuwe voetweg dwars door de landerijen achter hoeve Tack om uit te monden aan de “Kruise” (Desselgemseweg).

We komen nu aan het kruispunt met de Kruiskesstraat.

In de villa links was in het begin van de 20e eeuw de herberg “In den Ossekop” gevestigd. De grondvesten van het huis recht voor ons (op de splitsing) dateren uit 1800.

We steken de Kruiskesstraat over en volgen opnieuw een voetwegel. We komen in de Tapuistraat en nemen die rechts. Op het einde van deze weg komen we terug aan ons vertrekpunt.

Bron : Wandelen in Waregem